„Oczywiście zdecydowanie się na pomoc specjalisty może być stresujące. Ja też odczuwam lekki niepokój, czekając na wyniki badań lekarskich. Może masz za sobą nieprzyjemne, a nawet traumatyczne doświadczenia z wcześniejszym terapeutą. Takie obawy są zrozumiałe. Jeśli decydujesz się na samodiagnozę albo unikasz leczenia z jakiegokolwiek innego powodu, mam nadzieję, że uważnie rozważysz wszystkie kwestie poruszone w tym rozdziale. Można zaprowadzić konia do wodopoju, ale nie da się go zmusić do picia. Nawet jeśli uda ci się postawić trafną diagnozę albo samemu zmierzyć się z trudnym problemem, to i tak nie zawsze dasz radę samodzielnie wprowadzić zmiany — czasem potrzeba choćby odrobiny wsparcia. I nie jest to tylko cecha terapii, ale po prostu fakt dotyczący naszego życia. Z natury jesteśmy istotami społecznymi i nie radzimy sobie dobrze…”

Siedzę właśnie z kubkiem parującej kawy i wciąż nie mogę wyjść z podziwu, jak bardzo potrzebna była ta książka na naszym rynku. Pewnie nie raz, przeglądając media społecznościowe, trafiałyście na filmiki, w których uśmiechnięci influencerzy w trzydzieści sekund diagnozują u swoich widzów głębokie traumy albo namawiają do natychmiastowego odcięcia się od rodziny. Joe Nucci w swojej najnowszej publikacji „Każdy powinien chodzić na terapię oraz inne kłamstwa psychologii” bezlitośnie obnaża te mechanizmy i muszę Wam powiedzieć, że robi to w sposób absolutnie genialny. Ponieważ od lat interesuję się psychologią, co wynika poniekąd z mojego wykształcenia, ale i wykonywanego zawodu, czułam już ogromne zmęczenie tą wszechobecną, instagramową psychopapką, dlatego ta pozycja podziałała na mnie jak kubeł zimnej, otrzeźwiającej wody.

Autor, który sam jest licencjonowanym psychoterapeutą, bierze na warsztat tak zwaną psychodezinformację, czyli zjawisko, które w ostatnich latach przybrało wręcz rozmiary epidemii. Codziennie jesteśmy bombardowane pojęciami takimi jak narcyzm, gaslighting czy neuroróżnorodność, które w sieci straciły swoje pierwotne, kliniczne znaczenie i stały się po prostu modnymi epitetami. Nucci doskonale pokazuje, jak bezrefleksyjne przyjmowanie takich haseł potrafi wywrócić ludzkie życie do góry nogami i doprowadzić do podejmowania fatalnych w skutkach decyzji. Zamiast leczyć, internetowa psychologia często pogłębia nasze lęki albo sprawia, że zaczynamy trywializować naprawdę poważne zaburzenia, przypisując je sobie po obejrzeniu jednej krótkiej rolki.

W swojej książce autor rozprawia się z czterdziestoma najpopularniejszymi mitami, które na stałe zakorzeniły się w naszej świadomości. Przeczytacie tu między innymi o przekonaniu, że absolutnie każdy z nas ma za sobą traumę i potrzebuje profesjonalnej pomocy, albo o tym, że praktyka uważności to lek na całe zło tego świata, idealny dla każdego bez wyjątku. Nucci z ogromnym wyczuciem tłumaczy, dlaczego ślepe ufanie wyłącznie własnym emocjom może nas sprowadzić na manowce oraz dlaczego zwykła różnica zdań w związku to jeszcze nie żaden wyrafunowany gaslighting. Każdy z tych mitów zostaje zastąpiony wyzwalającą prawdą, która pozwala zrzucić z siebie ciężar sztucznie wykreowanych problemów.

Najbardziej urzekło mnie to, jak niesamowicie przystępnie ta książka została napisana. Zapomnijcie o nudnych, akademickich wywodach naszpikowanych niezrozumiałym żargonem, przez który trzeba przedzierać się ze słownikiem w ręku. Autor pisze niezwykle lekko, prosto i z ogromnym szacunkiem do czytelnika, dzięki czemu przez kolejne strony dosłownie się płynie. Jednocześnie, co dla mnie jako wymagającej odbiorczyni jest ogromnym plusem, tekst nie traci na rzetelności, ponieważ Nucci gęsto odwołuje się do konkretnych źródeł naukowych. Jeśli jakiś temat szczególnie Was zainteresuje, bez problemu możecie sięgnąć po wskazane pozycje i samodzielnie poszerzyć swoją wiedzę.

Struktura całej publikacji jest bardzo przemyślana, bo choć omawianych mitów jest aż czterdzieści, to całość została logicznie podzielona na mniejsze, spójne części. Taki układ sprawia, że treść się nie rozmywa, a my możemy dawkować sobie wiedzę i wracać do konkretnych rozdziałów w zależności od potrzeb. Osobiście uważam to za świetny zabieg, bo pozwala na chwilę refleksji po lekturze każdego bloku tematycznego. Nie ma tu chaosu, który tak często towarzyszy współczesnym poradnikom, za to jest solidna porcja uporządkowanej wiedzy, z której aż chce się czerpać.

Moim absolutnym faworytem okazała się część zatytułowana „Drama wokół traumy”, która w punkt trafia w sedno współczesnego problemu dewaluacji tego pojęcia. Nucci pokazuje w niej, jak niebezpieczne jest rozciąganie definicji traumy na każde przykre czy stresujące wydarzenie w naszym życiu. To niesamowicie uwalniający rozdział, który przypomina, że ludzka psychika jest o wiele bardziej elastyczna i odporna, niż próbują nam to wmówić internetowi prorocy. Ta część otworzyła mi oczy na wiele spraw i sprawiła, że zaczęłam zupełnie inaczej patrzeć na kwestię odporności psychicznej oraz na to, jak sami czasami nakręcamy spiralę własnego cierpienia.

Całość została dodatkowo wzbogacona o poruszające i niezwykle inspirujące historie pacjentów samego autora. Te autentyczne przykłady z gabinetu terapeutycznego doskonale obrazują, jak teoria przekłada się na praktykę i jak niszczycielskie potrafią być fałszywe przekonania na własny temat. Dzięki tym opowieściom książka zyskuje bardzo ludzką, pełną empatii twarz i przestaje być jedynie zbiorem suchych faktów. Widzimy w nich prawdziwych ludzi, którzy dzięki odrzuceniu szkodliwych mitów odzyskali spokój i nauczyli się zdroworozsądkowo radzić sobie z codziennymi trudnościami.

Moim zdaniem to jest po prostu świetny poradnik i to absolutnie nie tylko dla osób, które aktualnie zmagają się z jakimiś kryzysami czy problemami natury psychicznej. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zachować higienę umysłu w dzisiejszym przebodźcowanym i pełnym dezinformacji świecie. Książka daje nam do ręki solidne narzędzia i tarczę obronną przeciwko manipulacjom oraz pseudonaukowym bzdurom, którymi karmią nas media społecznościowe. Gorąco Wam polecam ten tytuł, bo to jedna z tych pozycji, które po przeczytaniu zostają w głowie na bardzo długo i realnie zmieniają sposób, w jaki postrzegamy otaczającą nas rzeczywistość.